سوال ثبت‌شده از چت هوشمندسوال کاربر:
داروخانه های کاهنده کبد چرب برای کاهش چربی پانکراس نیز موثر هستند؟
کانال: 
وبسایت
زمان: ۱۴۰۵/۵/۳۰, ۱۹:۲۶:۰۹
شناسه چت: 3bd46ed0-15da-4db2-a708-62ae81f88f67
این تاپیک خودکار توسط سیستم چت هوشمند CRM ایجاد شده است.
لطفاً پاسخ را در همین تاپیک ارائه دهید.
برخی مداخلات و داروهایی که باعث کاهش چربی کبد و بهبود مقاومت به انسولین و وزن می‌شوند، می‌توانند چربی نابجای پانکراس (pancreatic fat) را هم کاهش دهند. شواهد این موضوع به‌خصوص برای کاهش وزن و داروهای مبتنی بر GLP-1/GIP مثل تیرزپاتاید در حال افزایش است.
البته باید توجه داشت که کاهش چربی کبد الزاماً به معنی کاهش چربی پانکراس نیست و هدف اصلی درمان همچنان اصلاح سبک زندگی، کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن و کنترل مناسب قند و عوامل متابولیک است.
در حال حاضر شواهد کارآزمایی بالینیدر مطالعاتی وجود دارد، اما یک نکته مهم دارد: شواهد فعلی بیشتر نشان می‌دهند که بعضی داروهای کاهنده قند می‌توانند چربی داخل پانکراس (intrapancreatic fat) را کاهش دهند؛ نه اینکه هر داروی کاهنده کبد چرب الزاماً همین اثر را داشته باشد.
بنابراین اگر کسی کبد چرب دارد، با درمان مناسب ممکن است هم‌زمان چربی پانکراس هم کاهش پیدا کند، ولی برای تأیید و پیگیری آن نیاز به ارزیابی پزشکی وجود دارد.
متاآنالیز کارآزمایی‌های تصادفی‌شده در ۲۰۲۶
یک متاآنالیز جدید در Obesity Reviews، مجموعاً ۸ RCT را بررسی کرده است. در مجموع، داروهای کاهنده قند باعث کاهش معنی‌دار چربی داخل پانکراس شدند با اختلاف میانگین: −1.5 واحد لینک منبع
اما برای GLP-1ها باید کمی محتاط باشیم
مطالعات منفرد نتایج کاملاً یکسانی نداشته‌اند. مثلاً در یک RCT روی اگزناتاید، کاهش چربی کبد دیده شد، اما کاهش چربی پانکراس نسبت به درمان مقایسه‌ای معنی‌دار نبود. همچنین مطالعات با لیراگلوتاید و دولاگلوتاید نیز کاهش واضح و مستقل چربی پانکراس را در همه موارد نشان نداده‌اند. لینک منبع
بنابراین نمی‌توان گفت مثلاً «هر داروی GLP-1 که کبد چرب را کم می‌کند، حتماً چربی پانکراس را هم کم می‌کند».
یا درباره پیوگلیتازونیک RCT دوسوکور، تصادفی و placebo-controlled با ۴۲ نفر برای بررسی اثر پیوگلیتازون روی steatosis پانکراس انجام شده است؛ چربی پانکراس با ¹H-MRS اندازه‌گیری شده بود. اما نکته مهم این است که نتایج این مطالعه به شکل مقاله peer-reviewed کامل منتشر نشده‌اند؛ بنابراین قدرت شواهد پیوگلیتازون برای کاهش چربی پانکراس از شواهد متاآنالیز داروهای GLP-1/SGLT2 ضعیف‌تر است. لینک منبع
و یک شاهد بسیار مهم درباره کاهش وزندر مطالعات کاهش وزن، مخصوصاً مطالعات گروه Roy Taylor، کاهش چربی داخل پانکراس هم‌زمان با کاهش وزن و بهبود عملکرد سلول بتا مشاهده شده است؛ کاهش تری‌گلیسرید داخل پانکراس با برگشت پاسخ اولیه انسولین همراه بوده، هرچند این مطالعات الزاماً دارویی نیستند و نمی‌توانند رابطه علت و معلولی قطعی بین کاهش چربی پانکراس و بهبود β-cell را ثابت کنند.
در نتیجه :
« شواهد RCT و یک متاآنالیز جدید نشان می‌دهند که برخی درمان‌های متابولیک، به‌ویژه داروهای مبتنی بر GLP-1 و SGLT2، می‌توانند علاوه بر اثرات کبدی و متابولیک، چربی داخل پانکراس را نیز کاهش دهند. با این حال این اثر برای همه داروها قطعی و یکسان نیست و هنوز کاهش چربی پانکراس یک هدف درمانی مستقل و روتین محسوب نمی‌شود.»
✦ دکتر نهلا سادات هاشمی | ش.ن 219330
دیابتولوژیست در پلتفرم سبک زندگی کتونیا