چه علائمی هست که می تواند من را به دیابت داشتن مشکوک کند؟
از کجا بفهمم دیابت دارم؟
از کجا بفهمیم دیابت داریم؟ علائم مهمی که نباید نادیده بگیرید
دیابت همیشه با علائم واضح شروع نمیشود. بسیاری از افراد، بهویژه در دیابت نوع ۲، ممکن است برای مدت طولانی قند خون بالایی داشته باشند بدون اینکه متوجه آن شوند. به همین دلیل شناخت علائم اولیه و انجام آزمایش در زمان مناسب اهمیت زیادی دارد.
چه علائمی میتوانند نشانه دیابت باشند؟
یکی از شایعترین نشانهها، تشنگی بیش از حد معمول است. اگر احساس میکنید مدام تشنه میشوید یا دفعات ادرارتان افزایش پیدا کرده، بهخصوص اگر شبها چند بار برای ادرار از خواب بیدار میشوید، بهتر است این موضوع را جدی بگیرید.
خستگی غیرعادی، کاهش وزن بدون دلیل مشخص، گرسنگی مداوم و تاری دید نیز میتوانند با بالا بودن قند خون ارتباط داشته باشند.
در بعضی افراد، علائم دیگری مانند دیر خوب شدن زخمها، عفونتهای مکرر پوستی یا قارچی، گزگز و بیحسی دست و پا نیز دیده میشود.
البته وجود یکی از این علائم بهتنهایی به معنی ابتلا به دیابت نیست. بسیاری از این نشانهها ممکن است در شرایط دیگری هم ایجاد شوند و برای تشخیص قطعی، انجام آزمایش خون ضروری است.
چه آزمایشهایی برای تشخیص دیابت انجام میشود؟
دو آزمایش رایج برای بررسی وضعیت قند خون، قند خون ناشتا (FBS یا FPG) و HbA1c هستند.
در آزمایش قند خون ناشتا، عدد کمتر از ۱۰۰ میلیگرم در دسیلیتر معمولاً طبیعی در نظر گرفته میشود. قند خون ناشتا بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ در محدوده پیشدیابت قرار میگیرد و عدد ۱۲۶ یا بالاتر میتواند مطرحکننده دیابت باشد.
در آزمایش HbA1c نیز عدد کمتر از ۵.۷ درصد طبیعی محسوب میشود. مقدار ۵.۷ تا ۶.۴ درصد در محدوده پیشدیابت و ۶.۵ درصد یا بالاتر در محدوده تشخیصی دیابت قرار میگیرد.
البته اگر فرد علائم واضحی نداشته باشد، معمولاً یک نتیجه غیرطبیعی بهتنهایی برای تشخیص نهایی کافی نیست و ممکن است پزشک آزمایش را تکرار کند یا آزمایش دیگری برای تأیید تشخیص درخواست دهد.
چه کسانی بیشتر در معرض دیابت هستند؟
بعضی افراد حتی بدون داشتن علائم مشخص، احتمال بیشتری برای ابتلا به دیابت یا پیشدیابت دارند. اضافهوزن و چاقی شکمی، کمتحرکی، سابقه خانوادگی دیابت، فشارخون بالا و اختلالات چربی خون از جمله عواملی هستند که میتوانند خطر ابتلا را افزایش دهند.
به همین دلیل، اگر یکی یا چند مورد از این عوامل را دارید، بررسی دورهای قند خون حتی در صورت نداشتن علامت میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
آیا میل به شیرینی یا خوابآلودگی بعد از غذا نشانه دیابت است؟
نه لزوماً. میل زیاد به شیرینی، احساس ضعف یا خوابآلودگی بعد از غذا بهتنهایی نشانه قطعی دیابت نیستند. این علائم ممکن است دلایل مختلفی داشته باشند و تنها در کنار سایر نشانهها، سابقه فرد و نتایج آزمایش قابل ارزیابی هستند.
پس از کجا مطمئن شویم؟
اگر به دیابت مشکوک هستید، بهتر است به جای حدس زدن بر اساس علائم، وضعیت قند خون خود را با آزمایش بررسی کنید. در بسیاری از موارد، انجام قند خون ناشتا و HbA1c میتواند اطلاعات مفیدی درباره وضعیت قند خون شما ارائه دهد.
اگر علائمی مانند تشنگی و ادرار زیاد، کاهش وزن بدون دلیل، تاری دید یا خستگی مداوم دارید، سابقه خانوادگی دیابت دارید یا در نتایج آزمایشهایتان مورد مشکوکی دیده شده است، برای ارزیابی دقیقتر با پزشک و متخصص تغذیه مشورت کنید.
تشخیص زودهنگام دیابت یا پیشدیابت فرصت بسیار خوبی برای اصلاح تغذیه، افزایش فعالیت بدنی، کنترل وزن و جلوگیری از پیشرفت بیماری فراهم میکند.
هر تغییری از آگاهی آغاز میشود.
همراه شما در مسیر بهبود با رویکرد تغذیه و پزشکی فانکشنال در کتونیا.
زهرا گوهری | متخصص تغذیه و رژیم درمانی (ت 11070)
متخصص تغذیه و سبک زندگی در پلتفرم کتونیا
مشاهده پروفایل من در کتونیا (با خانم گوهری بیشتر آشنا شوید • سبک زندگی کتونیا)