این مقاله برای شما تهیه شده تا با زبان ساده بدانید:
-
چرا به انسولین نیاز داریم
-
چطور آن را درست تزریق کنیم
-
چطور از آن نگهداری کنیم
-
در شرایط خاص چه کار کنیم
دیابت نوع ۲ یعنی چه؟
در دیابت نوع ۲، بدن نمیتواند قند خون را بهخوبی وارد سلولها کند.
بدن به هورمونی به نام انسولین نیاز دارد.
این هورمون در لوزالمعده (پانکراس) ساخته میشود.
در این بیماری:
-
بدن به انسولین خوب جواب نمیدهد (مقاومت ایجاد میشود)
-
یا مقدار انسولین کافی تولید نمیشود
در این شرایط، پزشک ممکن است انسولین تزریقی تجویز کند.
چرا کنترل قند خون مهم است؟
اگر قند خون بالا بماند، به مرور زمان به اعضای بدن آسیب میزند:
-
چشم -
اعصاب -
پا -
قلب -
کلیه
هدف معمول کنترل قند
| آزمایش | عدد هدف برای بیشتر افراد |
|---|---|
| قند ناشتا | 80 تا 130 |
| آزمایش سهماهه (A1C) | کمتر از 7 درصد |
توجه: هدف هر فرد ممکن است با نظر پزشک کمی فرق داشته باشد.
انواع انسولین (به زبان ساده)
انسولینها بر اساس مدت اثرشان فرق دارند:
| نوع انسولین | چه زمانی اثر میکند؟ | تا چه مدت کار میکند؟ |
|---|---|---|
| سریعالاثر | چند دقیقه بعد از تزریق | چند ساعت |
| کوتاهاثر | حدود نیم ساعت بعد | چند ساعت |
| متوسط | بعد از ۱ تا ۲ ساعت | نصف روز |
| بلنداثر | آهسته شروع میشود | حدود ۲۴ ساعت |
| خیلی بلنداثر | آهسته و بدون اوج | بیش از یک روز |
دو نوع مصرف مهم
انسولین پایه (روزانه)
برای کنترل قند در طول شبانهروز
انسولین قبل از غذا
برای جلوگیری از بالا رفتن قند بعد از غذا
آموزش ساده تزریق انسولین
وسایل تزریق
-
قلم انسولین (استفاده راحتتر)
-
سرنگ
مهم:
هیچوقت قلم یا سرنگ را با فرد دیگری مشترک استفاده نکنید.
مراحل تزریق
محل تزریق را انتخاب کنید
پوست را کمی بین انگشتان بگیرید
سوزن را مستقیم وارد کنید
دکمه را کامل فشار دهید
۱۰ ثانیه صبر کنید
سوزن را خارج کنید
محل تزریق را ماساژ ندهید
سوزن را دوباره استفاده نکنید
بهترین محلهای تزریق
به ترتیب سرعت جذب:
شکم (بهترین برای قبل غذا)
بازو
ران و باسن
هر بار جای تزریق را عوض کنید.
اگر یک نقطه را تکراری بزنید، پوست سفت میشود و انسولین خوب جذب نمیشود.
نگهداری صحیح انسولین (خیلی مهم!)
انسولین یک داروی حساس به دماست. اگر درست نگهداری نشود، اثرش کم میشود و ممکن است قند خون شما بدون دلیل بالا برود.
انسولینهای باز نشده باید داخل یخچال نگهداری شوند (دمای معمول یخچال، نه فریزر).
اگر انسولین یخ بزند، دیگر قابل استفاده نیست — حتی اگر بعداً آب شود.
انسولین را در معرض گرمای زیاد (مثلاً داخل ماشین در تابستان، کنار بخاری یا جلوی آفتاب) قرار ندهید. گرما هم باعث خراب شدن آن میشود.
بعد از اینکه قلم یا ویال انسولین را باز کردید، معمولاً میتوان آن را حدود ۳۰ روز در دمای اتاق نگهداری کرد (به شرطی که خیلی گرم نباشد). بعد از این مدت—حتی اگر هنوز داخلش دارو باشد—باید دور انداخته شود، چون قدرت اثرش کم میشود.
بعضی انسولینهای ترکیبی (مخلوط) کمی زودتر اثرشان کم میشود (حدود دو هفته)، بنابراین تاریخ باز شدن را روی آن یادداشت کنید.
یک کار ساده اما مهم:
روزی که انسولین را باز میکنید، تاریخ را روی جعبه یا خود قلم بنویسید تا فراموش نکنید چه زمانی باید آن را تعویض کنید.
| نکته مهم | توضیح |
|---|---|
| انسولین بازشده | بعد از ۳۰ روز دور انداخته شود |
| انسولین باز نشده | در یخچال نگهداری شود |
| گرما یا یخزدگی | انسولین را خراب میکند |
| داخل ماشین داغ | ممنوع |
بعضی انسولینهای مخلوط (ترکیبی) زودتر اثرشان کم میشود (حدود دو هفته).
در این شرایط چه کنیم؟
هنگام سرماخوردگی یا عفونت
-
قند را بیشتر چک کنید
-
آب زیاد بنوشید
-
با پزشک مشورت کنید
هنگام سفر
- برنامه تزریق را از قبل با پزشک هماهنگ کنید
بیرون غذا خوردن
- همیشه یک ماده قندی سریع (آبنبات یا قرص قند) همراه داشته باشید
یک نکته مهم درباره افت قند خون
اگر این علائم را داشتید:
-
لرزش
-
عرق سرد
-
تپش قلب
-
گیجی
فوراً یک ماده قندی مصرف کنید.
سخن پایانی
دیابت یک بیماری قابلکنترل است.
با آموزش درست و پیگیری منظم میتوانید زندگی سالم و فعال داشته باشید.
پرسش و پاسخ در فروم کتونیا
اگر درباره:
-
تنظیم دوز انسولین
-
افت قند خون
-
تغییر انسولین
-
نگهداری صحیح
-
یا شرایط خاص
سوالی دارید، در همین تاپیک مطرح کنید تا تیم کتونیا پاسخ دهد.
شما با آموزش صحیح، فرمانده سلامت خود هستید.